Call TheONE
Menu

Made in Holland


Het CCTV gebouw is ontworpen door OMA​ ​(​Office for Metropolitan Architecture), het bureau van de Nederlandse top architect Rem Koolhaas.

made in holland cctv rem koolhaas 2008

Michael Klinkhamer was voor enkele weken in Beijing aan het fotograferen en publiceerde in 2008 deze reportage voor Miljonair magazine.

De Nederlandse architect Rem Koolhaas wilde niet persoonlijk geassocieerd worden met een luxe blad met als titel “Miljonair” om waarschijnlijk politiek correcte motieven toendertijd.

De redactie van het blad Miljonair wilde desondanks toch aandacht geven aan zijn motieven en filosofie omtrent het bijzondere CCTV gebouw dat officieus af was in Januari 2008 maar uiteindelijk pas in 2012, na een brand en vertragingen in gebruik werd genomen door de Chinese staatsomroep.

“Door een grondige voorbereiding en een toegestaan kort werkbezoek in Rotterdam bij het OMA architectenbureau, voorafgaand aan mijn reis naar Beijing kon ik de maquette, schaalmodel van het CCTV fotograferen en genoeg informatie vinden over hoe Rem Koolhaas tot dit prijswinnende concept voor de oren en ogen van de Chinese staatsomroep was gekomen.”

Eenmaal in China aangekomen was in feite het niet persoonlijk interviewen van Koolhaas een voordeel. Ik had op die manier volledige vrijheid om op eigen beweging en niet geleid te worden door hapklare brokken uit de PR machine van OMA en Koolhaas mijn eigen onderzoek te doen.

Door urenlange wandelingen rondom het bouwproject de maken en vanuit alle mogelijke hoeken en standpunten foto’s te maken. zowel van het gebouw als de leefomgeving eromheen.

Deze aanpak resulteerde in een serie unieke sfeerbeelden, portretten en de documentatie van een belangrijk moment in de ontwikkeling van het ‘Central Business District’ in Beijing maar ook voor mij persoonlijk als architectuurfotograaf en in feite ook als straatfotograaf.

Een vorm van fotografie die ik later vanaf 2010 tot 2020 intensief heb gedaan in voornamelijk Cambodja met mijn onderneming vanuit Phnom Penh: https://klinkhamer.calltheone.com/en/cambodian-photo-tours/

Zoals toen in 2008 vlak voor aanvang van de Olympische Spelen nog met hoop en positiviteit naar de Chinese overheid werd gekeken, zijn we in 2021 inmiddels terug op aarde met betrekking tot China en is van de beloofde “openheid” tot op heden weinig tot niets terecht gekomen.

De CCP heeft in de periode van 13 jaar indruk gemaakt met de China‘s Belt and Road Initiative (BRI) (一带一路) uitgerold dat een verbinding maakt tussen China, en de rest van Azie, Afrika en Europa.

Een gigantische infrastructureel netwerk via land en water. Met als doel het versterken en verbeteren van de economische activiteiten en handel in de wereld met China als drijvende kracht.

Het CCTV gebouw functioneert daarbij in feite de ogen en oren van de CCP en is als zodanig van enorme importantie.

Hier herplaatst ik de CCTV of Made in Holland reportage aangevuld met meerdere portretten en andere nog niet eerder gepubliceerde foto’s uit Beijing 2008.

Night in Beijing cctv 2008
streets of Beijing at night
cctv Beijing streets construction 2008
CCTV Building Beijing compilatie
Compilatie van foto’s zoals gebruikt in het Miljonair magazine artikel.

“Een gevoel van onwerkelijkheid overvalt me wanneer ik op Beijing international airport land en buiten alles in een geel stoffige laag lijkt ze zijn gehuld.

Het is de winter van 2008, China en vooral Beijing is een grote bouwput. Mijn opdracht is om een fotoreportage te schieten en een artikel te schrijven over het CCTV ( China Central Television ) gebouw dat door onze Nederlandse top architect, Rem Koolhaas is ontworpen.

Ook mocht ik voor Nikon-Pro magazine een serie foto’s maken met hun laatste top camera model de D3, de 24-70mm en de 12-24mm F2.8 lenzen. Apparatuur die juist op tijd zijn uitgekomen voor de Olympische Spelen van 2008.

Nikon lanceert net als Canon en andere top camera merken dan hun laatste pro camera’s. Om de internationale pers fotografen met het beste materiaal tot hun beschikking die foto’s te laten maken die voorheen onmogelijk leken te schieten te zijn.

Snellere lenzen, meer foto’s per seconde en beter technische innovaties om Olympische records vast te leggen. Daarnaast wilde ik een serie portretten maken en ook die andere prestigieuze gebouwen fotografen die door de wereldtop architecten in Beijing werden gerealiseerd.

Alles stond toen in het teken van de Olympische spelen en om China als opkomende wereldmacht in een gouden glans van grootsheid, macht en aanzien te geven.”

Chinese construction worker Beijing

“Die bepaalde periode van ongeveer zes weken in China in 2008 waren op vele manieren het begin van mijn vernieuwde zoektocht in de journalistiek en fotografie en resulteerde in mijn persoonlijke en professionele nieuwe identiteit als fotograaf en schrijver.”

chinese construction worker

Op het eerste gezicht lijkt het CCTV gebouw op een enorme broek

In het hart van het CBD het zakendistrict van Beijing, de metropool​ ​waar zeventien miljoen mensen wonen en werken, draait de bouw op volle toeren.

Er wordt 24/7​ ​uur per dag wordt doorgewerkt. Op 235​ ​meter hoogte verlichten flitsende las​-​lichten​ ​en vuurstralen de nacht. Bouwkranen​ ​bewegen traag om immense schildplaten,​ ​bedoeld om de constructie te verstevigen,​ ​op hun juiste positie te krijgen.

Terwijl ik daar zo sta nog met een ‘jetlag’ in de koele avond,​ ​razen auto’s via een achtbaan fly-over​ ​boven mij langs. De lucht is smerig; veel​ ​voetgangers en fietsers dragen een mondkapje.​ ​

Boven me klinkt het bouw geweld​ ​van de duizenden arbeiders die bezig zijn​ ​aan Beijings grootste prestigeobject. En​ ​opeens realiseer ik me ook dat het gebouw​ ​nooit op tijd klaar zal zijn voor de Olympische​ ​Spelen.

De sfeer is als van een science fiction film en ik voel me daarbij zeer geïnspireerd.

Gebouw van de grote getallen​

In de constructie van het nieuwe​ ​televisie- en communicatiecentrum is​ ​10.000 ton staal verwerkt. Het gebouw moet 465.000 m2 aan kantooroppervlak​ ​gaan omvatten en ruimte bieden aan 54​ ​etages, 76 liften, 15 productiestudio’s, 17​ ​nieuws studio’s en 10.000 medewerkers.


Om een idee te geven van de schaal van​ ​het project: op de bouwlocatie zouden​ ​29 Boeing 747’s naast elkaar kunnen
worden geparkeerd. Naar verwachting​ ​wordt het CCTV pas in 2009 opgeleverd.

De prijs van prestige

De totale kosten van het complex zullen​ ​de 600 miljoen euro ruimschoots overschrijden.
De torenhoge prijs en de aarzeling​ ​van de Chinese regering om na zo’n​ ​kostenpost nog meer grootse projecten door westerse architecten te laten realiseren,​ ​was voor de toen nieuw geïnstalleerde​ ​president Wen Jiabao in 2003 reden​ ​genoeg om de bouw en financiering te​ ​heroverwegen.

Het doorrekenen van het​ ​project nam een jaar in beslag; toen werd​ ​het de Chinezen duidelijk dat het te laat​ ​was om de bouw nog te stoppen. Al was​ ​het alleen maar omdat dat een enorm gezichtsverlies​ ​zou betekenen.

En dus werd​ ​besloten om door te bouwen, al werden​ ​er tal van kostenbesparende maatregelen​ ​getroffen. Desondanks blijft de visie van​ ​Rem Koolhaas vrijwel onaangetast – zijn urban visie op de hoofdstad van een wereldmacht​ ​in de 21ste eeuw.


Terwijl in China werd gediscussieerd​ ​over de kosten, waren mensenrechten groeperingen​ ​en media in het Westen vooral bezig met de morele kant van Koolhaas’​ ​bouwwerk. Want hoe kun je als gerenommeerd
westerse architect een ‘showpiece’​ ​bouwen voor een communistisch​ ​regime, dat mensenrechten en vrijheid
van meningsuiting compleet naast zich​ ​neerlegt?

Rem Koolhaas zelf vindt dat het werk​ ​voor CCTV juist een bijdrage kan leveren​ ​aan een grotere openheid van het bewind;​ ​de open structuur en brede toepasbaarheid​ ​van het project is juist met die gedachte​ ​ontworpen.

In 2004 zei hij in het​ ​VPRO-programma R.A.M.: “Ik ben ervan​ ​overtuigd dat de staatstelevisie geprivatiseerd​ ​zal worden, daarom doen wij dit​ ​gebouw.”

“De privatisering en digitalisering van de media in China zal voor een uiteindelijke​ ​bevrijding zorg dragen. Als het​ ​niet lukt om die bevrijding rond 2008 te​ ​bewerkstelligen, zal ik dat onmiskenbaar​ ​persoonlijk als rampzalig ervaren.” Aldus Koolhaas.

CCTV Building under construction

Openheid als sleutelwoord

Op een oppervlakte van circa 20 hectare​ ​realiseert het Britse ingenieursbureau​ ​Arup de bouw van het complex. Het
technologisch gedurfde en baanbrekende​ ​ontwerp van de als avant-gardistisch omschreven​ ​Rem Koolhaas is zo vernieuwend​ ​dat de constructie alleen dankzij recent​ ​ontwikkelde architectuur software is te​ ​realiseren.

Dat is des te belangrijker,​ ​omdat Beijing in een aardschok gevoelig​ ​gebied ligt. Het is een vereiste dat het​ ​gebouw schokken van 7+ op de schaal van​ ​Richter kan doorstaan. Een van de moeilijkheden​ ​daarbij is dat in de twee torens​ ​geen echte kern aanwezig is, terwijl ze​ ​toch stevig genoeg moeten zijn om de op​ ​de constructie inwerkende krachten (niet​ ​alleen aardschokken, maar ook de winddruk​ ​en trillingen) aan te kunnen.​

​De oplossing is even krankzinnig als​ ​geniaal: diamantvormige beplating aan​ ​de buitenkant van de torens. Op het eerste​ ​gezicht lijken deze platen decoratief, maar ze zorgen ervoor dat de beide diagonalen​ ​​langsbalken genoeg steun geven aan​ ​de oneven gewichtsverdeling erboven.​

​Deze ‘grid mesh’ bepantsering is daarmee in wezen het​ ​primaire steunsysteem van het gebouw;​ ​een technische wereldprimeur.

Security guard in Beijing subway

De beide torens hellen tien graden over​ ​en zijn met elkaar verbonden door middel​ ​​van een veertien etages hoge overspanning​ ​op respectievelijk 210 en 235 meter​ ​hoogte.

In de twee torens zullen zowel de​ ​televisieredacties als de administratieve​ ​diensten van CCTV worden ondergebracht.

In het op grondniveau gesitueerde​ ​mediapark, de zogeheten black box, zullen​ ​in drie etages – deels ondergronds –
de televisiestudio’s en de technische faciliteiten​ ​gehuisvest worden.

Op het dak​ ​van de black box wordt een parklandschap​ ​gerealiseerd door de Nederlandse​ ​firma Inside Outside van Petra Blaisse.

Het gebouw is ontworpen met ‘openheid’​ ​als sleutelwoord; door middel van​ ​een interne loop kunnen de medewerkers en bezoekers door het gebouw bewegen;​ ​in de ene toren naar boven, dan over​ ​ de brug, en vervolgens in de andere toren​ ​weer naar beneden.

“Wat me fascineert​ ​aan het communistische systeem,” aldus​ ​Koolhaas in R.A.M, is dat het formele​ ​respect voor collectiviteit nog sterk genoeg​ ​i​s om dit loop-ontwerp als zodanig​ ​te herkennen.”

De kern van de overhangende​ ​torens zijn overigens wel volledig​ ​verticaal – even is overwogen om ook de​ ​liftschacht onder een hoek te bouwen,​ ​maar dit had het prijskaartje met 20 miljoen​ ​euro verhoogd.​ ​

Naast het gebouw is plaats voor het ‘Television Cultural Centre’ met een theater​ ​voor 1.500 bezoekers, danszalen en​ ​opnamestudio’s. Daarnaast komt in een​ ​van de torens het Mandarin Oriental, een​ ​vijfsterrenhotel met driehonderd uiterst​ ​luxe kamers.

Spiegel van de Chinese ziel​

Na mijn eerste confrontatie met het gebouw,​ ​gehuld in de nachtelijke duisternis, ben ik​ ​er nog niet uit. Indrukwekkend is het wel.
Maar is het mooi? Doet het wat met je? Is​ ​d​i​e beloofde schoonheid, vernieuwing of​ ​openheid al te bespeuren?

Gelukkig is het​ ​de volgende dag prachtig weer: een strakblauwe​ ​lucht en een licht zonnetje. Dan​ ​ziet alles er waarschijnlijk beter uit. Vanuit een taxi​ ​zie ik het gebouw steeds weer opdoemen​ ​aan de skyline van Beijing.

Het is echt een​ ​opmerkelijk bouwwerk, dat zich door zijn​ ​hoekigheid, harde lijnen en asymmetrische​ ​vorm niet makkelijk laat definiëren.
Daarom besluit ik om me enkele kilometers​ ​van het gebouw af te laten zetten en​ ​​ernaartoe te wandelen.

Zo kan ik vanuit​ ​een telkens veranderend gezichtspunt dewijze waarop de kolos zich tot het straatbeeld​ ​van Beijing verhoudt, bestuderen.

Beijing streets view with CCTV 2008

Tijdens mijn wandeling zie ik wat zich in​ ​feite afspeelt in Beijing: De oude hutongs​ ​(Chinese straatjes en buurtjes) zijn in verval​ ​en staan in de schaduw van de hoogbouw​ ​van het zakendistrict.

Het zijn twee aparte​ ​werelden, wat nog eens wordt benadrukt​ ​door de enorme muur​/schutting​ waarmee het CCTV​ ​gebouw​ ​van pottenkijkers wordt afgeschermd.


Ook die muur komt uit de koker​ ​van Koolhaas. Geen alledaagse schutting​ ​met wervende foto’s van wat er uiteindelijk achter moet verrijzen, maar een muur​ ​met roest en Chinese leuzen uit vervlogen tijden.

Arty en geheel volgens de laatste​ ​trend in urban grunge.
De buurtbewoners en voorbijgangers die​ ​ik naar hun mening vraag over het gebouw,​ ​trekken hun schouders op: “Me don’t like.​ ​Not Chinese. Too expensive too!”

Nee, de​ ​liefde van het volk voor het mega bouwsel is​ ​nog niet echt te bespeuren.

CBD police in Beijing 2008_bw
cctv beijing 2008 behind the scenes
chinese CCP man Beijing 2008_bw

Ik vervolg mijn weg en neem een kijkje​ ​achter de coulissen. Ik besef dat alles wat ik​ ​daar nu aantref, over een à twee jaar verdwenen​ ​zal zijn.

Beijing, eigenlijk heel China, is​ ​in sneltreinvaart aan het moderniseren – het​ ​is de grootste bouwput ter wereld. Het gebouw is een geblindeerde reus​ ​vol dreiging. Een machtssymbool van​ ​een supermacht met vele gezichten​.​

Intimidatie van een grootmacht

Ter voorbereiding van mijn bezoek aan​ ​Beijing bezocht ik het hoofdkantoor van​ ​OMA in Rotterdam, waar ik de officiële​ ​presentatie maquette te zien kreeg.

Op die kleine​ ​schaal, en met de nodige fantasie, krijg je​ ​nog wel een gevoel van begrip voor de positieve​ ​doelstellingen, met als sterkste argument​ ​de communicatieve openheid van het gebouw.

Maar wanneer ik eenmaal aan​ ​de voet van deze in aanbouw zijnde kolos sta, verdwijnt dat​ ​gevoel compleet. Het gebouw is nu nog een donkere,​ geblindeerde reus vol dreiging.

Met​ ​name de overhellende torens stralen pure​ ​intimidatie uit. Het is een machtssymbool​ ​van een supermacht met vele gezichten.​ ​

Dat Koolhaas zich zou kunnen vergissen​ ​in China, in de beoogde openheid​ ​van het regime, blijkt van een kinderlijke​ ​naïviteit. Zijn motivatie om ’s werelds​ ​grootste kantorencomplex neer te zetten​ ​in Beijing, lijkt eerder gebaseerd op​ ​de ambitie om iets te kunnen bouwen dat elders in de wereld onmogelijk zou zijn.

“We moesten kiezen of we iets in China​ ​wilden maken of in het New York van na​ ​9/11”, aldus Koolhaas tegen de VPRO.”

Dat​ ​het staatsinstituut CCTV de bevolking een​ ​gecontroleerde en gecensureerde waarheid​ ​blijft presenteren, werd eens te meer​ ​duidelijk toen tijdens mijn verblijf in China de hel losbrak in het door​ ​China geannexeerde Tibet.

Terwijl de​ ​wereldopinie steeds meer in verzet komt​ ​tegen China’s dubbele moraal en oproept​ ​tot het boycotten van de Olympische Spelen, is het CCTV-gebouw nu al in een,​ ​letterlijke, spagaat beland.

Openheid of​ ​staats propaganda? Communisme of kapitalisme?
Misschien is dat wel de ware​ ​visuele boodschap en vraagstelling van het CCTV complex. 

cctv photo beijing 2008

‘Bedelmonnik met een missie’ Peter Klashorst.

Eerder gepubliceerd verhaal en fotografie in HP/De Tijd kerstnummer 2010.

Peter Klashorst, in de jaren tachtig een van de meest spraakmakende kunstenaars van zijn generatie, woont en werkt tegenwoordig in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh.

Daar exposeerde de kunstenaar in de voormalige Tuol Sleng-S-21 gevangenis zijn meest recente werken.

Klashorst-atelier-Phnom-Penh-tekening

Michael Klinkhamer bezocht de kunstenaar in zijn Aziatische domicilie en sprak met hem over zijn eclectische oeuvre, zijn hang naar zelfdestructie en, hoe kan het ook anders, vrouwen, macht en de totale redeloosheid van het bestaan.

Ik verlaat de aankomsthal van het Phnom Penh International Airport. Uit een kluitje rondhangende Cambodjanen maken zich enkele figuren los, zwaaiend met bordjes, “You need car, taxi, hotel? Where you go?”  Vanuit mijn ooghoek zie ik een gedrongen man staan, met indringende donkere ogen onder een zwart flaphoed; Peter Klashorst. Na een korte, hartelijke begroeting rijden we per tuktuk de vroege avondspits in, op weg naar Klashorst zijn huis annex atelier. De kunstenaar woont en werkt downtown, in het uitgaansgebied waar de nacht geen einde kent en de tientallen barretjes namen hebben als LuckyBar 69,  Darling-Darling en You Hot. Het stadsdeel ligt aan de indrukwekkende Mekong Rivier en wordt begrensd door een fraai onderhouden boulevard. De bouwstijl is Frans koloniaal, die het gebied bijna een Zuid Franse allure verleent.“Laten we eerst maar even wat drinken, toch?”, zegt Klashorst. “Het bier is hier goed en de sfeer zit er altijd in”. Hij gaat me voor, een donkere, ijskoud gekoelde bar in, waar een twintigtal ‘hostessen’ ons vriendelijk welkom heten. “Proost en welkom in mijn stad”, zegt Klashorst na de eerste teug van zijn ijskoude bier, onverstoorbaar, terwijl slanke vrouwenhanden over ons heen beginnen te kroelen en onze nek en rug stevig masseren. “Let daar maar niet op hoor, zo gaat het hier gewoon”, zegt Klashorst. “Het is gewoon werk voor die meiden. Ze komen vanuit de sloppenwijken en het platteland hiernaartoe en verdienen op deze manier heel wat meer dan als ze in een fabriek of in een sweatshop iets vaags in elkaar zetten voor twee dollar per dag. Ik zit vaak in dit soort barretjes. Meestal geef ik zo´n meisje wel eens wat dollars of een mobiele telefoon. Natuurlijk, als je ook ´iets anders´ wilt dan is dat ook te regelen, al moet ik daar nu echt even niet aan denken. Trouwens, ik zie die meisjes hier ook meer als modellen voor mijn schilderijen, tekeningen, strips, films, mijn erotische foto’s; ze zijn een bron voor mijn beeldverhalen. Ik zie veel schoonheid en onschuld in hen. Op Facebook publiceer ik soms korte films van een paar vrouwen, kleine portretjes en culturele vertellingen. Denk je nu echt dat ik hier voor seks kom? Ik neuk toch altijd en overal wel, daar gaat het mij niet om. Deze vrouwen hebben mij ook weer nodig om te praten en te rusten en wat geld los te krijgen, voor van alles. Ik ben daar makkelijk in, dat is altijd al zo geweest. Als ik weer wat poen heb dan moet het op, en als er even geen geld is dan helpen ze mij ook met gezelschap, eten of drank.”   

Saint-of-Me-Klashorst-atelier-Phnom-Penh.
Saint-of-Me-Klashorst-atelier-Phnom-Penh.

Saaie welvaart.

Klashorst voelt zich duidelijk thuis in de Cambodjaanse hoofdstad, waar hij min of meer bij toeval is beland. “Ik pendelde eerst tussen mijn huizen en vrouwen in Azië en Afrika. Daarna woonde ik in Bangkok. Van mijn leven in Afrika was ik toen even genezen, daar werd het me te gevaarlijk. Ik werd steeds weer gearresteerd en zat dan  in de bak terwijl de politie alles uit mijn huis stal. Hier in Azië is het toch wat normaler. Aziaten zijn totaal niet  agressief. De Afrikanen in de slums wel, die vreten een witte jongen als ik op, zeker als ze geld aan iemand ruiken.”Zo kwam ik dus in Bangkok terecht. Maar daar werd het me te duur en te braaf. Ik vond die welvaart eigenlijk een beetje saai. Hier in Phnom Penh heb je een dorpse sfeer met een dikke rand van heftige armoede, corruptie en daarnaast ook extreme rijkdom. Hier is het ieder voor zich. Wat natuurlijk veel te maken heeft met de periode van de Khmer Rouge en de totale waanzin van zelfdestructie en broedermoord.”Van 1975 tot 1979 vergreep de communistische Khmer Rouge zich aan de Cambodjaanse bevolking in een naïef opgezette communistische revolutie. In luttele jaren joeg het regime van Pol Pot het land naar de afgrond, ten koste van miljoenen doden. Als symbool van het bloedvergieten heeft de huidige Cambodjaanse regering in samenwerking met UNESCO van de voormalige Tuol Sleng-S-21 gevangenis een museum gemaakt, dat nu een van de grote toeristische trekpleisters van Phnom Penh is.

Klashorst-in-Tuol-Sleng-S21-Phnom-Penh
Klashorst-in-Tuol-Sleng-S21-Phnom-Penh
Klashorst-in-Tuol-Sleng-S21-museum-Phnom-Penh-

Klashorst: “Als je het nuchter bekijkt is dat museum gewoon een vorm van exhibitionisme. Toch ben ik er tijdens een van mijn eerste bezoeken aan Cambodja maar eens gaan kijken. En toen realiseerde ik me dat het, zonder dat de Cambodjanen het zelf beseffen, ook een ´kunstinstallatie´ is, zoals je in Nederland in een modern museum ziet. Het staat vol met heftige foto’s en instrumenten van die haat en de onvoorstelbare menselijke destructie.”De plek heeft Klashorst geïnspireerd tot de werken die hij in de voormalige gevangenis en martelwerkplaats gaat exposeren. “Ik maak een aantal doeken van twee bij anderhalf meter, ik ben ook bezig aan een groot standbeeld voor de 14.000 tot 20.000 slachtoffers van de Khmer Rouge uit de Tuol Sleng-S21 gevangenis en ik werk samen met UNESCO aan een gedenkplaats en monument voor de familieleden van de slachtoffers. Op de sokkel komen de namen van alle slachtoffers te staan.”Voor de kunstenaar staat de geschiedenis van de Khmer Rouge niet op zichzelf. “Het is echt afschuwelijk wat ze daar in die gevangenis hebben uitgevreten. Maar ik beschouw die geschiedenis niet als een incident uit het verleden, zoals bijvoorbeeld de holocaust. Het is niet alsof dit soort geweld nu niet meer gebeurt. Er is altijd wel een, macht die zich vergrijpt aan de verschoppelingen, Een politieke of militaire macht die uitbuit, vernederd en martelt. Als je even pech hebt om aan de verkeerde kant te zitten van de lijn. Kijk maar naar Irak, Afghanistan, Iran, Israël, enzovoort. Daarom is dit werk ook een actueel en een heel persoonlijk statement. Ik kom soms nog even in Nederland, en daar gaat het ook steeds meer die kant op. Het nummeren en opsluiten, registreren en fotograferen van totaal onschuldige mensen. Met als enige doel om ze daarna zo snel mogelijk te laten verdwijnen uit Nederland. Nederlandse repressie.

Klashorsts ogen schieten vuur nu hij een gevoelig onderwerp aansnijdt. “Het klinkt misschien als een zwaar aangezet statement, maar mijn eigen dochter zit nu wel vast in een hok, samen met haar moeder, met de deuren potdicht. Mijn familie zit nu in het Asielzoekerscentrum Ter Apel, in die afschuwelijke noordelijke koude woestijn van de Nederlandse repressie. Het is wel mijn dochter, een Amsterdams meisje,  al is ze dan geboren in Kenia. Ze heeft een Nederlands paspoort. Onze regering sluit dus inmiddels ook al eigen ingezetenen op! Mijn dochter is 5. Terwijl wij hier zitten te praten is zij opgesloten met een van mijn ex-vrouwen uit Kenia, voor wie ik ooit moslim ben geworden. Zij komt soms met mijn dochter over naar Nederland, als ik daar ben om in Nederland zaken te regelen en kunstwerken te verkopen. Of mijn strips uit te laten geven. Ik kan mijn kinderen toch wel zien in Nederland? Hoe ingewikkeld is dat? Blijkbaar is dat al genoeg voor mijn gezin om in de gevangenis te belanden. Ik moet haar eruit krijgen. Het Nederlandse vreemdelingenbeleid  is een keihard systeem, zonder mededogen. Als ik daar in Ter Apel aan de gevangenisdeur kom om haar te bezoeken, dan lachen ze me uit, en krijg ik een formulier met bijna tweehonderd achterlijke vragen mee. Zoek het maar uit met je dochter, Klashorst.  Mijn dochter moet ook naar school, maar leert nu hoe je moet overleven in een land als Nederland, via de onderkant van die prachtige rechtsstaat. Terwijl ook de leerplichtambtenaar mij nu wil beboeten omdat ze niet meer op school komt! Waanzin. Nee, ze zit in de bak, vertelde ik aan die ambtenaar. Ze weten  niets van elkaar, die instanties. Het is een bijna onneembare vesting van bureaucratie. Die uitzetcentra zijn een immorele schande. Nederland is het hardste van alle Europese landen. Nu met die PVV en Wilders aan de macht zullen ze het allemaal nog wel veel ´beter en sneller´ aanpakken om mijn moslimfamilie het land uit te trappen.”
Klashorst betoog wordt onderbroken door de ringtone van zijn mobieltje. “Wacht even, telefoontje. Ja? No baby, I am working now. No, working. I can not meet, no. I’m with a journalist working and then painting. Listen, I am no tourist o.k?. “

Peter-Klashorst-in-de-straten-van-Phnom-Penh
Peter-Klashorst-in-de-straten-van-Phnom-Penh

Diep in de nacht loop ik de trappen op naar Klashorsts atelier, gevestigd  in een grote etage met een  ruim opgezet dakterras. De straatverlichting werpt een zachtgele gloed over de  zwoele tropische geurende, en altijd in beweging zijnde stad. Een licht verkoelende bries blaast door de nu verlaten straten. Klashorst is aan het werk, in het gezelschap van een nieuwe Cambodjaanse vriendin en model. Klashorst staart naar de grote doeken die verspreid langs de muur staan, en werkt steeds kortstondig gewapend met een spuitbus, aan verschillende doeken. Met dansachtige bewegingen brengt hij korte zwarte lijnen, snelle strepen en kleuraccenten op de doeken aan.

Klashorst-atelier-Phnom-Penh
Nacht schilderen in Cambodja
Klashorst-atelier-Phnom-Penh-portret
The Horror!

“Deze serie schilderijen van de gemartelde en vermoorde slachtoffers van de Khmer Rouge zijn op de authentieke historische foto’s geïnspireerd”, vertelt Klashorst, al schilderend. “Morgen moeten we maar even naar de Tuol Sleng gevangenis gaan, dan zul je beter begrijpen wat ik bedoel en waar dit werk voor staat.”Tuol Sleng is de oude Tuol Svay Prey Hogeschool die in 1975 door de Rode Khmer werd overgenomen voor gebruik door de speciale veiligheidsdienst van Pol Pot.

Het gebouw werd door deze dienst gebruikt als gevangenis (S-21) en martelkamer. Hoeveel gevangenen er precies binnen deze muren hebben gezeten, is onbekend. Schattingen lopen uiteen van 14.000 tot 20.000 mensen.

Klashorst-atelier-Phnom-Penh-nacht

“Het is een verhaal dat eigenlijk al heel lang in me zit”, vertelt Klashorst terwijl we door de hol klinkende voormalige martelkamers lopen en halt houden bij de primitieve houten martelapparaten. “Als kind liep ik ook mee in de anti-Vietnamdemonstraties”.

“Toen ik dus eenmaal in Phnom Penh kwam, raakte die geschiedenis me heel sterk, waarschijnlijk omdat ik zelf in Afrika voor langere tijd zat opgesloten. Maar ook eigenlijk al vanuit het verleden van mijn vader die in een kamp zat in Polen, tijdens de oorlog. Die ouwe, inmiddels tweeënnegentig jaar oud, heeft allerlei kamp trauma’s waar hij nooit echt helemaal van los is gekomen. In dat opzicht was ik al van jongs af aan opgescheept met een zwijgend trauma binnen mijn familie. En nu komt daar nog de Nederlandse context van die uitzettingscentra bij. Na mijn eerste bezoek aan de Tuol Sleng gevangenis rolden de tekeningen, schetsen en schilderijen eigenlijk vanzelf uit mijn kwast. Ik voel dat dit iets is dat ook diep in mij zit. Ik heb de originele foto’s, die hier gedeeltelijk aan de muur en in die vitrines tentoon zijn gesteld als uitgangspunt gebruikt. Bij het museumpersoneel en directie kregen ze in de gaten dat ik er mee aan het werk was. Vervolgens werd ik benaderd door UNESCO. Om iets te mogen doen in het museum heb je natuurlijk toestemming nodig van de minister van cultuur of zo. Die is nu afgegeven, via de UNESCO, en nu ga ik hier op de bovenverdieping mijn werk  exposeren.”Rond de tijd van de tentoonstelling zijn er ook eindelijk de langverwachte uitspraken van het  Cambodjaanse oorlogstribunaal. Dat maakt het verwerkingsproces van de slachtoffers en de straffen voor de voormalige Khmer Rouge leiders en beulen zeer actueel.

Klashorst: “Maar een handjevol mensen heeft deze gevangenis ervaring overleefd, hooguit zes of zeven mensen. Zij en hun familieleden krijgen hier geen enkele aandacht, geestelijke hulp of financiële steun. Het leven gaat door en er sterven hier regelmatig nog grote groepen mensen, zoals onlangs op die brug over de Mekong rivier. Hup, driehonderd doden en plus gewonden. De volgend dag is alles weggeruimd. En gaat het leven weer door.” Ik werk nu nauw samen met een van de overlevenden, Choum Mey. Die man komt nog dagelijks in de S-21 gevangenis, iedere dag met zijn brommertje om twee uur. Hij is dus nooit echt vrij gekomen. Ik praat met hem en kom zo meer en meer te weten over die tijd, en het leven ten tijde van de Khmer Rouge.

Klashorst is zich ervan bewust dat zijn Cambodjaanse werk bij sommigen scepsis zal oproepen. “Ik sta nog altijd bekend als die blote vrouwen schilder. Na duizenden schilderijen van allerlei naakte dames, die ook allemaal een persoonlijk verhaal hebben – en ik ga daar dan ook diep, letterlijk heel diep op in – kreeg ik daar eigenlijk wel genoeg van. Na letterlijk duizenden van die verhalen en aansluitende, soms slopende affaires, word je daar heel moe van. Het voordeel bij het maken van deze portretten is dat die mensen dood zijn. In mijn atelier staan nu de doeken die min of meer af zijn, en staren die dode ogen mij aan. Ik voel daarbij wel een emotionele druk. Want wanneer ik iemand schilder dan word ik ook die persoon. Als iemand een zenuwtic heeft bijvoorbeeld, dan krijg ik die ook. Maf, niet?

Mijn manier van schilderen is geen –isme.  Ik ben helemaal los van die Amsterdamse kunstwereld. Al jaren geleden  ben ik uit die incestueuze wereld gekropen. Dat komt volgens mij mijn werk alleen maar ten goede. Ik voel me onafhankelijk. Het is niet gemakkelijk, maar ik ben wel helemaal mijn eigen man, werk niet voor ‘de markt’, die ingedutte kunstscene. Die heeft mij sowieso nooit geboeid, ik moest er  eigenlijk nooit iets van hebben. Of ik nu in het Stedelijk museum hing of ergens in een galerie in New York. Ik schilder liever onafhankelijk vanuit de jungle, the heart of darkness, om het zo maar eens te stellen. Wat al die commerciële kunst types er van vinden, boeit mij niet. Een serie portretten als deze is qua stijl vast al eens eerder gedaan. Die met spuitbus gemaakte hersengolven voegen  er een abstract element  aan toe. Ik word één met de verf, de spuitbus en het doek, en transformeer  dan mee in het schilderij. Als ik  schilder zit ik soms, geestelijk compleet vast alsof ik in een van die kleine cellen die ze hier in de Tuol Sleng hebben zit. Letterlijk. En voel ik de pijn en wanhoop die hier tussen deze muren heeft rond gewaard. Ik hoop dat de bezoekers dat straks ook zullen voelen, en dat de slachtoffers op een of andere manier weer tot leven zullen komen, snap je?”  Klashorst kijkt me vragend aan. “Dit  kunstproject is mijn bestemming geworden, zo voelt het. Hier heb ik eigenlijk mijn hele leven voor gewerkt.”

We lopen samen zwijgend door de zalen van het martelmuseum en willen net vertrekken als er een tropische stortbui losbarst. We vluchten snel terug naar een van de zalen van het museum. In een naargeestige hoek van de zaal staat een vitrine, volgestapeld met schedels die ons leeg aanstaren. Lege bruine oogkassen en de doorboorde schedels van een vermoorde generatie kansloze Cambodjanen. Terwijl ik huiver, en een rilling van afschuw onderdruk, is Klashorst via zijn mobieltje alweer in gesprek met een van zijn nog springlevende modellen. “Yes! What baby? you need phone, again why? I gave you one yesterday, you lost it … o.k. we talk later, I am busy now, yes working,  no boom boom. not with her, no, no working with Holland journalist,  o.k !”

Painter Peter Klashorst in Phnom Penh
Portret Peter Klashorst in Phnom Penh 2014

Creatieve zekerheid in de Amsterdam portret fotostudio.

Goed fotografie Nieuws!

Fotograaf Michael Klinkhamer heeft per 1 februari een fijne professionele fotostudio ter beschikking voor het maken van portretten en productfotografie of video producties.

Portretserie voor KPN
Bestseller auteur John Irving
Een intieme studio met daglicht en studio flits lampen.
Een intieme studio met daglicht en studio flits lampen.

Door de aanhoudende Covid crisis en maatregelen is het maken van portretten in het openbaar niet meer zo voor de hand liggend. Dan geeft een veilige besloten intieme fotostudio de mogelijkheden om op een prettige en privacy gewaarborgde manier met elkaar te werken aan het creëren van bijzonder beeld.

Creative studio fotografie
Creative portretten in de studio
Goede en rustige aparte werk en of visagie ruimte is aanwezig.
Goede en rustige aparte werk en of visagie ruimte is aanwezig.


Onze gezellige Amsterdam fotostudio is zeer gunstig gelegen en goed te bereiken met de auto of openbaar vervoer. De Johan Cruijff arena ligt op steenworp afstand en we zijn met de auto gemakkelijk bereikbaar via de A2 of A9. Gratis parkeren is mogelijk voor de deur.

Met ons beschikbare licht hebben wij maximale controle voor creatieve of flatterende portretten.
Met ons beschikbare licht hebben wij maximale controle voor creatieve of flatterende portretten.
Auteur Marion Bloem
Auteur Marion Bloem


Waarom een fotostudio? Zoals eerder gezegd is de situatie om in het openbaar te fotograferen dusdanig veranderd tijdens Corona dat het maken van bepaalde portretten of het samenwerken aan een foto productie en direct contact anders en beter/veiliger benaderd moet worden.


Daarom is het van belang voor zakelijke bedrijfs of persoonlijk fotografie of videoproducties om dit proces zo efficiënt en met de minste problemen voor de indirecte omgeving uit te voeren.

corporate-social-media-portret
Corporate-social-media-portretten zijn niet meer weg te denken als aanvulling op Uw visitekaartje

Daarmee kunnen we ons beter, langer en volledig concentreren op het creatieve uitgangspunt en het doel van onze visuele boodschap. 
Voor een vrijblijvend bezoek aan de studio bent u welkom of wij laten via video streaming de fotostudio en kantoorruimten zien en geven alle informatie over de mogelijkheden.

Over de fotograaf.
Fotograaf Michael Klinkhamer heeft een zeer ruime ervaring met het fotograferen in de fotostudio en het maken van opmerkelijke portretten van bekende persoonlijkheden, zakelijke beslissers en onze zorghelden van 2020-2021 tijdens verschillende fotosessies in het UMC-Amsterdam.

Voor meer informatie: https://klinkhamer.calltheone.com

https://klinkhamer.calltheone.com/nl/locaties/nederland/amsterdam/portretfotografie-in-het-umc

https://klinkhamer.calltheone.com/nl/locaties/nederland/portretfotografie-uit-de-jaren-90/

Portretfotografie van Aboriginals – ‘Time travellers along the highway’

In 1988 fotografeerde ik deze trotse en vriendelijke Aboriginal man met zijn kind midden op de dag onder de brandende zon in de Australische woestijn. Het was nabij het stadje Tennant Creek in de Northern Territory.

Hasselblad photo 1988 aboriginal father with son portret outback australia stuart highway
Hasselblad foto 1988 aboriginal vader en zoon portret – Michael Klinkhamer

Deze foto komt uit een grotere serie van 65 foto’s die ik in 1988 maakte met mijn Hasselblad camera. Na 33 jaar heb ik mijn foto’s van toen opnieuw tot leven geroepen.

De foto’s komen in een fotoboek en worden tijdens een foto expositie gepresenteerd. Hier zie je de voortgang van dit ‘Time travellers along the highway’ project.

Fotografie met een Hasselblad

Met behulp van de nieuwste digitale editing mogelijkheden in 2020. Tijdloos zwart wit fotografie is het resultaat. (*Alle foto’s zijn afgedrukt van het volledige negatief.)

Wat ik toen maakte en nu weer zie is voor mij een bijna onwerkelijke beleving van herontdekking, schoonheid, de rauwe menselijkheid en de harde realiteit uit het Australië in 1988.

Oude foto’s opnieuw tot leven gebracht

De jonge trotse aboriginal man op de foto is nu oud, het kind volwassen. Aboriginal cultuur is ontzettend interessant en gaat tot wel 60.000 jaar geleden terug. In 1788 kwamen de eerste Britse gevangenen aan in Australië. De Aborigenes werden het dramatische slachtoffer van die volksverplaatsing.

Voor alle foto’s die ik gemaakt heb kreeg ik toestemming van de stamoudste om deze foto’s te mogen maken. Het was een eer en een zelfconfrontatie gezien hun cultuur. Maar daarover meer tijdens mijn ‘Time travellers along the highway’ project.

*Waarschuwing: Sommige mensen mensen op deze fotos zijn mogelijk inmiddels overleden.

Solo expositie Joram Baruch. Kunst op gewijde grond

Solo expositie Joram Baruch op 18 t/m 20 september 2020 van 5:00 pm tot 20:00 pm op de Zwanenburgwal 178.


Kunst en kleur op Amsterdamse gewijde grond.

Joram Baruch exposeert dit gehele weekend zijn bekende en nieuwe schilderijen in zijn intieme pop-up galerie solo show. Michael Klinkhamer was Vrijdagmiddag bij de opening aanwezig om de kunstenaar weer eens te spreken en hem zelf fotografische te portretteren.

“I so am excited to bring friends back together” hoor ik Joram tegen een bezoeker zeggen.

“Dat is ook zo fijn aan dit moment dat ik me goed voel en positief en creatief”.

De buurt heeft kunst nodig

Ook omdat ik het nog nu nog kan doen vanuit deze atelier locatie op de Zwanenburgwal. Ik wil en kan hier blijven maar de woningcorporatie gaat binnenkort een commerciële huur en hoge borg en contractkosten opleggen.

Kosten die op zich wel zouden kunnen maar die voor mij te hoog zijn op dit moment van Corona. Hoop toch echt tot een soort deal te komen met ze, we gaan het zien. Ik geloof dat ik via mijn kunst en ook sociale functie hier aan de buurt en deze prachtige gracht kan bieden.

Laten zien hoe deze Waterlooplein buurt mijn galerie goed kan gebruiken om een divers publiek aan te trekken en niet alleen ijs of stroopwafel winkels of design boetieks of coffeeshops.

Zeker langs de Zwanenburgwal is het eigenlijk wel nodig een intieme kleinschalige locatie met kunst en kleur, recht tegenover het gigantische Stopera gebouw.

Daar is het nu al maanden cultureel donker en leeg geweest. Als ik hier toch weg moet dan is dit pand ook weer een donker leeg gat voor misschien weer maanden.

Het bekende leven van de kunstenaar zullen we maar zeggen.

Om de hoek zat vroeger ook een schilder die hoge pieken en dalen heeft moeten doorstaan. Nu is het een museum, het Rembrandthuis.”

“The show must go on” volgens Joram Baruch

Meeste mensen kennen het werk al en schaffen een schilderij van mij heel bewust en doordacht aan. Al blijft het altijd natuurlijk ook een hele persoonlijk emotionele keuze en voor mij een eer wanneer iemand een David Bowie schilderij koopt. Dat is dan een fan van Bowie en ook van mij blijkbaar, want ze vinden mijn interpretatie dus kennelijk goed.

Ga langs, de show is nog tot en met Zondag.

Concerto-platen | De oudste vinylplatenwinkel van Amsterdam

Concerto Records in de Utrechtse straat werd opgericht in 1955 en is in 2019 nog steeds een van de oudste vinylplatenwinkels van Amsterdam. Ze verkopen ook Cd’s, DVD’s, maar hun oorsprong is Vinyl platen van vrijwel alle genres al meer dan 64 jaar.

Concerto Records vinylplaten te koop in Amsterdam

Echte zeldzaamheden op vinyl in Amsterdam

De nieuwste releases, tweedehands en echte zeldzaamheden op vinyl vind je daar. Persoonlijk was dit mijn muziekwalhalla als tiener voor het verkennen van nieuwe maar ook de klassiekers in de Rock and Roll muziek.

Vele middagen na schooltijd was dit een geweldige plek om door hun selecties heen te gaan. Vaak had ik niet eens het geld voor die platen en moest ik geld sparen om die meest gezochte plaat op mijn verlanglijstje te verkrijgen. Platen waren toen duur en er was niets digitaal beschikbaar om ze in dezelfde kwaliteit als nu op te nemen.

De vroege jaren zeventig en Vinyl-albums

In het begin van de zeventiger jaren woonde ik naast een rock show locatie en keek daar naar vele bands en wereldberoemde artiesten, en natuurlijk was Paradiso ook een van de plaatsen waar we toegang hadden tot vroege shows van bijvoorbeeld Blondie, The Strangles, Burning Spear, of INXS….

Na afloop van die life rock shows in Amsterdam kon ik de opgenomen muziek daar in Concerto Records vinden. Om vervolgens te genieten van de kunstwerken op de hoezen van de vinylalbums hetgeen ooit zeer inspirerend zou zijn voor mijn fotografie.

Het beste aan Concerto was en is hier nog steeds de immense selectie van alle genres en het feit dat je zelf de cd- of platenspelers kunt gebruiken en liedjes kunt overslaan en gewoon echt kunt ontspannen en naar de muziek kunt luisteren.

Het is er allemaal nog steeds!

Concerto platenzaak in Amsterdam

Concerto, de geheime pareltjeszaak voor muziekliefhebbers

Veel platenzaken zijn in de loop der jaren verdwenen, maar Concerto is nog steeds een Amsterdamse geheime pareltjeszaak voor alle muziekliefhebbers. Als je de mensen die daar werken vraagt om dat vreemde album te vinden dat je altijd al wilde of graag weer wilt bezitten, gaan ze door hun geweldige voorraad heen en vinden ze het voor je.

Little Steven, de gitarist van Bruce Springsteen’s E-Street Band noemde Concerto de beste platenzaak ter wereld.

Concerto, de geheime pareltjeszaak voor muziekliefhebbers

Concerto Records. Utrechtsestraat 52, 1017 VJ Amsterdam

Er is tegenwoordig zelfs een coole koffie- en broodjesbar beschikbaar voor als je een koffie of sapje of iets te eten nodig hebt tijdens je muzikale verkenningstocht van de Rock, Pop, Jazz, Wereldmuziek of Klassiek.

De rickshaws in Phnom Penh

De rickshaws – in Cambodja noemen we ze cyclo’s – bepalen nog steeds het straatbeeld Phnom Penh. Ze moeten niets hebben van elektrisch aangedreven fietsen. Het gaat hier om pure spierkracht. Simpelweg omdat ze het geld niet hebben om een moderne elektrische fiets aan te schaffen. Maar ook omdat het meestal tijdens spitsuur niet sneller is.

De rickshaws in Phnom Penh photoshoot

Zijn Cyclo’s in Phnom Penh een toeristische attractie?

Cyclo’s en hun rol in het dagelijks leven zijn geen toeristische trekpleister, maar je kunt ze wel gebruiken en genieten. In de straten van Phnom Penh kopen de lokale huisvrouwen of koks hun verse groenten en vis of vlees in grote hoeveelheden en vertrouwen op deze handige en betaalbare manier om terug te keren naar huis of naar de werkplek of het restaurant.

de-rickshaws-in-phnom-penh

Is het makkelijk om een Rickshaws te vinden in Phnom Penh?

Op elke hoek van de markt staan een aantal van deze magere en gespierde kerels te wachten op hun rit. Na het winkelen gaan de klanten achterover leunen en ontspannen in een comfortabele stoel. Ze hebben hun boodschappen daar ook ingepakt. De prijzen zijn schamel, $USD 0,50ct, of $0,75ct, dat brengt ze een heel eind op weg.

Hebben Rickshaws chauffeurs een moeilijk leven in Cambodja?

De rickshaws in Phnom Penh taxi

Het is een zware klus, in de tropische hitte en de zon of de stromende regen. Ik kijk graag die hardgekookte vriendelijke en sterke professionele wielrenners in de ogen en maak er soms een portret van. Neem de volgende keer je smartphone of camera mee en boek een tour met ons en we ontmoeten ze onderweg.

Zijn Rikshaws comfortabel om mee te rijden?

De rickshaws in Phnom Penh openbaar vervoer

Zelfs na jaren in Phnom Penh te hebben gewoond, kan ik er nog elke dag van genieten. Ik respecteer en begrijp vooral de sociale betekenis en het doel. Het is een nooit aflatende lokale roddel tussen de klanten en de ruiters: de humor, de glimlach, en het eerlijke werk en de eenvoud van alles.

De rickshaws chauffeurs in Phnom Penh photoshoot

De meeste Cyclo chauffeurs slapen ’s nachts in hen en vinden een rustige plek en drinken goedkope alcohol om hun versleten spieren te ontspannen en hun ontberingen weg te roken. In de komende jaren zullen ze waarschijnlijk worden vervangen door bestelwagens en andere modernere of zelfs elektrische vervoersmiddelen, maar voor nu.

Kun je een fototournee maken in een Rickshaws?

Ja, we bieden mogelijkheden om een stadstour te maken en uit te leggen hoe je de beste foto’s van een Cyclo-rit krijgt. je zit voorin als het landschap van Phnom Penh zich voor jouw ogen ontvouwt.

Het is de moeite waard om de Cyclo-cultuur te documenteren. Hieronder staat een portret van een man die je net op straat tegenkomt. Ik hou van Cambodja! Waarschijnlijk heeft hij ook – pas 40 jaar geleden – misschien het grootste deel van zijn familie verloren onder het bewind van Pol Pot. Hij blijft trots op Cambodja. Net als ik.

De rickshaws in Phnom Penh chauffeur met I love Cambodia pet

Wat een mooi land, wat een machtig volk!

Michael Klinkhamer

De Taj Mahal vanuit een ongebruikelijk perspectief

In 1988 wilde ik reizen en India verkennen. Het grootste subcontinent van Azië en de geboorteplaats van de grote religies in het boeddhisme en het hindoeïsme. Ik vond het de mooiste en meest opwindende plek om te reizen en te fotograferen.

In die tijd was ik ook op zoek naar manieren om na een aantal eerste professionele successen in tijdschriften en reclamewerk mijn eigen stijl in de fotografie te vinden. India is een gegarandeerde explosie voor je zintuigen en een visuele overload ervaring.

Voor mij ging het erom kunst te maken en mijn fotografie naar een hoger niveau te tillen. Ontdek de wereld, ontdek nieuwe kleuren en culturen en leg ze vast in een veelheid van verbazingwekkende kaders. Voor deze expeditie vond ik een volledig mechanische panoramische camera, de Widelux7 en ik bracht mijn kleine 35mm afstandsmeter mee, Leica stijl Minolta CLE.

Het brengen van reisfotografie naar een hoger niveau.

De dag voor vertrek ontdekte mijn vriendin dat ze zwanger was. Met onze eerste baby in haar baarmoeder begonnen we onze reis en werden we gezegend door Indiase spirituele sadhoes en sjamanen tijdens het beroemde Kumbh Mela festival. De Kumbh Mela is het grootste religieuze festival ter wereld en gebeurt om de vier jaar.

In deze tijden moeten we allemaal kunnen terugkijken op de prachtige tijden die we hebben gehad en ervaringen die ons hebben gemaakt tot wie we nu zijn. Als sommige deuren dichtgaan, zullen andere weer opengaan, daar heb ik alle vertrouwen in.

Dit is een beeld van The Taj Mahal in India dat ik ooit heb gefotografeerd in de dagen van de filmfotografie van de misschien wel meest gefotografeerde en iconische monumenten van de wereld.

De Taj Mahal in India werd voltooid in 1643. Deze foto is door mij gemaakt in 1988. Gelukkig stond toen alles op de juiste plaats en op het juiste moment op zijn plaats. De Taj Mahal vastleggen vanuit een meer ongebruikelijk perspectief was de uitdaging.

Gefotografeerd met een speciale Widelux panorama camera, geladen met mijn favoriete Kodak Goudnegatief 35mm film.

Het andere juweel dat ik in mijn archief heb gevonden en dat ik bij de Taj Mahal heb gefotografeerd, is de foto hieronder. Twee Indiase vrouwen in kleurrijke traditionele kleding, die het witte marmeren mausoleum verlaten.

Deze foto is gemaakt met een Minolta CLE rangefinder camera die het resultaat was van een samenwerking met Leica. Een zeer bijzondere kleine camera die ook vandaag de dag nog erg gewild is.

Het opnieuw laden van mijn beelden in 2020 met behulp van een Canon 8800F flatbedscanner bleek een lonende ervaring te zijn. Ja, het is ook een zeer tijdrovende inspanning en doet je de snelle toegang tot digitale fotografie realiseren. Aan de andere kant is dit 32 jaar geleden op filmnegatieven geschoten.

Digitale opslag kan gemakkelijk verouderd raken, tenzij u uw back-upbestanden en schijven voortdurend bijwerkt en ververst voordat ze verloren gaan of technisch verouderd zijn.

De combinatie van het kunnen scannen van mijn verschillende filmtypes samen met verschillende innovatieve ideeën en de integratie van de huidige softwaretechnologie heeft SilverFast 8 doen ontstaan, wat wordt beschouwd als de beste scannersoftware om mijn films en afdrukken te digitaliseren.

De Silverfast is de scanner software die daadwerkelijk perfecte scans levert vanaf het begin, omdat anderen zoals VueScan jammerlijk gefaald hebben in mijn test met hen wat betreft de nauwkeurigheid in kleurweergave. In ieder geval met mijn Canon 8800F scanner die ik heb opgepikt van een werfverkoop voor $20,-

Het hoogtepunt van de scannerhardwaremachines is volgens mij nog steeds de Flextight-Hasselblad Imacon-scanner. Ze zijn tweedehands te vinden voor ongeveer $1.600 tot $2.000 Dit is een geweldige optie als u uw werk liever op het hoogste professionele niveau en tot 4×5 inch film wilt scannen. Voor dat soort geld kun je de scans ook uitbesteden voordat de hobby een baan wordt.

Tentoonstelling: Govert de Roos – 50 jaar een fotograaf

Govert de Roos, nu 67 jaar, is een van de legendarische Nederlandse fotografen op het gebied van de nationale en internationale muziekindustrie fotografie.

We meet like old-time Amsterdam photo buddy’s in his studio and yes, it’s been a while. Koffie?

Fotografen ontmoetten elkaar in fotolabo’s om de films af te leveren, te verwerken en te wachten op het resultaat. Ik herinner me dat Govert vaak een gedachte deelde, een compliment gaf of een grapje maakte.

Er is hier niets aan veranderd, nog steeds een aardige vent!

Zijn laatste tentoonstelling toont meer dan 200 foto’s, waaronder zijn eerste baanbrekende fotosessie op 15 jarige leeftijd.

Geschoten tijdens de Bed-inn door John & Yoko Lennon’s beroemde Bed-Inn peace performances in het Amsterdam Hilton.

Die foto en enkele memorabilia (zijn zelfgemaakte nep-perskaart) zijn te zien. Hoe de tijd vliegt!

Oorspronkelijk stonden zijn 50e verjaardagstentoonstelling en een nieuw boek gepland in het Hard Rock Hotel Amsterdam American. Door COVID was dit niet mogelijk en dus is zijn gezellige studio het beste alternatief. De show is in samenwerking met online 9xGallery.

Als je het in Nederland kunt maken, kun je het overal maken!

Terug in de tijd staken nieuwe rock- of popsterren de oceaan over van Engeland en de VS naar Nederland. Velen van hen deden een promo show op de krankzinnige populaire wekelijkse TOP POP TV show.

Govert zou ze via de platenmaatschappijen en promotors in zijn studio fotograferen voor het tijdschrift ‘Hit Krant’ of zijn foto zou worden afgedrukt voor een nieuwe plaat of cd-hoes.

Vraag het, Donna Summer, Sade, The Police, of UB40 en Grace Jones.

Sinds 1969 is hij gevestigd in Amsterdam en heeft hij een ongelooflijk spectrum geschoten van de ooit opkomende en inmiddels wereldberoemde muziekpersoonlijkheden van onze tijd. Hij heeft ze allemaal voor zijn lens gezien, van Abba tot ZZ Top.

Govert de Roos gebruikt een zeer flatterende en aangename fotostijl. Zacht licht, mooie compositie en mooie achtergronden zijn zijn handelsmerk en de handtekening van een echte meesterfotograaf.

Niet de grunge en confronterende korrelige zwart-wit foto’s die eind jaren ’70 en ’80 in de mode kwamen. Ook zien we geen misbruik van rocksterren en vernielde hotelkamers of de inname van stoffen van de Rock and Roll junky-levensstijl.

Govert is een mensenliefhebber, zijn doel is om zichzelf en zijn gasten te plezieren en de sterren er goed, mooi en glamoureus, of grappig uit te laten zien.

Ja, er is sensualiteit en glamour in de beelden van Sade of Debbie Harry, maar nooit trashy. Zijn stijl is technisch perfect en aangenaam voor het oog en voor de platenmaatschappij of tijdschriften die hem hebben ingehuurd.

Govert was ook de Playboy centerfold specialist voor de Nederlandse editie. Het maken van krantenkoppen met zijn hete foto’s van de meest gezochte Nederlandse sexy dames van dat moment.

Hij is helemaal geen man uit het verleden was mijn gevoel tijdens ons gesprek en het informele portret dat bij hem zat.

Govert de Roos maakt nog steeds foto’s

Hij is officieel met pensioen maar ziet geen reden om te stoppen met zijn passie. Govert is nog steeds bezig met het maken van nieuw werk voor grote theater- en filmproducties. Meer portretten en nieuw talent moet nog worden vastgelegd.

Als een van de meest gezochte fotografen in Nederland is zijn vijftig jaar durende fotoarchief indrukwekkend. Er zijn natuurlijk ook veel Nederlandse entertainers en bekende persoonlijkheden die hij heeft gefotografeerd. Ramses Shaffy, Andre Hazes, Kitty Courbois, en de lijst gaat verder.

De echte magie van de fotografie.

De echte magie van de fotografie is dat de nieuwe foto’s in eerste instantie hopelijk spannend en verrassend zijn. Vervolgens zullen sommige foto’s, net als sommige wijnen, naarmate ze ouder worden, een andere context en betekenis krijgen. Ze zijn interessanter geworden en lijken op tijdcapsulejuwelen.

Die sterren en hun felle lichten zijn nu verdwenen of gedimd, maar hun muziek en de foto’s moeten we nog steeds onthouden.

Fotograaf Govert de Roos, houdt van mensen en ze houden van hem. Dat zie je duidelijk in zijn werk.

Hij moet op 15 jarige leeftijd, tijdens zijn eerste professionele optreden, goed hebben opgelet. Zoals John Lennon ooit zei.

“Make Love, not War”

Van vrijdag 4 september tot en met zondag 6 september 2020 organiseert Govert een interne fototentoonstelling in zijn atelier.

Adres:

Studio Expo Govert de Roos Kombuisweg 41, Amsterdam

Vrijdag 4, zaterdag 5 en zondag 6 september

Dagelijks van 11.00 tot 20.00 uur – Gratis toegang.

Alle beelden © door Govert de Roos. Tekst en portretten Govert de Roos door ©Michael Klinkhamer.